Οι Εκδόσεις Πλήθος διοργανώνουν εκδήλωση με αφορμή την έκδοση του συλλογικού τόμου Πλανητική τεχνητή νοημοσύνη: Έννοιες και χάρτες για τον υπολογισμό και το κεφάλαιο σήμερα Τετάρτη 14 Ιανουαρίου στις 19:00, στο Studio new star art cinema (Σπάρτης και Σταυροπούλου 33, πλατεία Αμερικής)
Φίλη, αδερφός, αγάπη, δάσκαλος, chatty, σκλάβος… Όποιο κι αν είναι το παρατσούκλι που μετέρχεται κανείς –και τα παρατσούκλια έχουν στην πραγματικότητα σημασία, λειτουργώντας ως λιλιπούτειες οντολογίες σε πραγματικό χρόνο– ο παρονομαστής είναι κοινός: τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (ΜΓΜ) έχουν μπει στις ζωές μας με τρόπους γενικευμένους και μοριακούς, με χρήσεις που εκτείνονται από το vibe coding και το vibe drafting μέχρι ιατρικές γνωματεύσεις και συμβουλές σχέσεων. Εν μέρει εργαλεία εν μέρει συντροφιά, αυτές οι μηχανές παραγωγής συνθετικής γλώσσας είναι επίσης μηχανές εξομολόγησης, καθησύχασης και οικειότητας χωρίς συνέπειες.
Από πολλές απόψεις, οι συνθήκες για τη χρήση τους ήταν ώριμες από καιρό. Terminally συνδεδεμένες μέσα από τα κοινωνικά μέσα, εθισμένοι στα ονλάιν τσατς, ζαλισμένοι από την αυξανόμενη πολυπλοκότητά του κόσμου γύρω μας, υπαρξιακά επισφαλείς, επιφορτισμένες με ηλίθια τασκς που προσφέρονται για αυτοματοποίηση, στραμμένοι στους εαυτούς μας, στις προσωπικές μας δημόσιες και ιδιωτικές τελετουργίες εξομολόγησης, μόνοι και μόνες: εμείς, οι χρήστες των ΜΓΜ, είμαστε κομμένοι και ραμμένοι για αυτά. Την ίδια στιγμή, όμως τα ΜΓΜ παράγουν επίσης νέες δυνατότητες, εγκαινιάζοντας νέες διεπαφές (και κουλτούρες γύρω από αυτές), νέες ταυτότητες χρήστη και νέα διανύσματα υποκειμενοποίησης.
Τι μπορούμε να μάθουμε μέσα από μια τεχνικά ενημερωμένη ενασχόληση με τα ΜΓΜ από τη σκοπιά της χρήσης τους; Πώς μπορούμε να τα χρησιμοποιήσουμε ως σημεία εισόδου για την κατανόηση των σύγχρονων υποκειμενικοτήτων, καθώς και των σύγχρονων μορφών παραγωγής και ιδιοποίησης γνώσης; Σας καλούμε σε μια ανθρώπινη, πολύ ανθρώπινη συζήτηση για τη σχέση μας με τη μηχανή.
Τη συζήτηση θα ανοίξουν οι:
– Αλέξανδρος Παπαγεωργίου (κριτικός κινηματογράφου, μεταφραστής)
– Νικόλ Σαρλά (ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια, υπ. δρ. κοινωνικής θεωρίας του ψηφιακού)
Εισαγωγή/συντονισμός: Ανδρέας Μακρής, Φίλιππος Φεϊζίδης
Λίγα λόγια για την έκδοση
Πλανητική τεχνητή νοημοσύνη: Έννοιες και χάρτες για τον υπολογισμό και το κεφάλαιο
Εισαγωγή – επιμέλεια – μετάφραση: Ανδρέας Μακρής, Φίλιππος Φεϊζίδης
Κείμενα και χάρτες: Kate Crawford, Vladan Joler, Sandro Mezzadra, Brett Neilson, Matteo Pasquinelli, Benjamin H. Bratton
Τι είναι στην πραγματικότητα η τεχνητή νοημοσύνη και πώς λειτουργεί; Αυτό είναι το αρχικό ερώτημα της έκδοσης – αλλά γρήγορα γίνεται ξεκάθαρο ότι το ζήτημα είναι πολύ ευρύτερο. Πίσω από την τεχνητή νοημοσύνη υπάρχει ένα παγκόσμιο πλέγμα υποδομών, υπολογισμού, κεφαλαίου και εξουσίας. Το πραγματικό ερώτημα, λοιπόν, είναι: με ποια εργαλεία μπορούμε να κατανοήσουμε αυτό το πλέγμα;
Τα τέσσερα δοκίμια και οι δύο χάρτες της έκδοσης προτείνουν έννοιες, όπως ο εξορυκτισμός, το Νοοσκόπιο, οι επιχειρήσεις του κεφαλαίου και η Στοίβα, που αποκαλύπτουν τις αθέατες διαδρομές πόρων, δεδομένων και ανθρώπινης εργασίας που τροφοδοτούν την τεχνητή νοημοσύνη. Και μαζί, δείχνουν και τις ιδεολογικές προκαταλήψεις που τη συνοδεύουν. Ακόμα, μας καλούν να φανταστούμε ένα μέλλον με διαφορετικές κοινωνικές μορφές και σχέσεις, πέρα από τις καπιταλιστικές, ή ακόμα κι έναν κόσμο όπου ο άνθρωπος δεν βρίσκεται στο κέντρο της ιστορίας.
Η τεχνητή νοημοσύνη γίνεται αφετηρία για μια κριτική ματιά στο παρόν και στις μεγάλες αλλαγές που συντελούνται σε παγκόσμιο επίπεδο.
